Gürcüstanda "WhatsApp"lara KÜTLƏVİ HÜCUM: Narahat olmağa əsas varmı? – MÜTƏXƏSSİS AÇIQLADI

Son günlər Gürcüstanda bir çox WhatsApp istifadəçisi telefon nömrələri ilə hesaba naməlum giriş cəhdləri barədə bildirişlər aldıqlarını bildirirlər. Bəs bu bildirişlər nə dərəcədə təhlükəlidir? İstifadəçilər hesablarının oğurlanmasından narahat olmalıdırmı və kiberdələduzlar WhatsApp hesablarına hansı yollarla daxil ola bilirlər?

InterPress.ge xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı kiber cinayətlər üzrə mütəxəssis Sərxan Məmmədovun mövqeyini əks etdirən müsahibəsini təqdim edirik.

– Son günlər bir çox istifadəçi WhatsApp hesabına naməlum giriş cəhdləri ilə bağlı bildirişlər aldığını bildirir. Bu vəziyyət nə dərəcədə təhlükəlidir?

– İlk növbədə, istifadəçilər təşvişə düşməməlidirlər. WhatsApp-dan belə bir bildirişin gəlməsi avtomatik olaraq hesabın oğurlandığı anlamına gəlmir. Bu, kənar şəxsin sizin telefon nömrənizi daxil edərək WhatsApp hesabınızı başqa cihazda qeydiyyatdan keçirməyə cəhd göstərdiyini bildirə bilər.

Belə hallarda WhatsApp istifadəçinin telefon nömrəsinə təsdiqləmə kodu göndərir. Əgər həmin kodu heç kimlə paylaşmamısınızsa, bu cəhdin uğurla nəticələnməsi mümkün deyil. Bəzən belə bildirişlər nömrənin səhv daxil edilməsi nəticəsində də yarana bilər. Lakin təkrarlanan və şübhəli cəhdlərə laqeyd yanaşmaq olmaz.

– Bəs WhatsApp hesabı konkret olaraq hansı hallarda oğurlana bilər?

– Kiberdələduzların ən çox istifadə etdiyi üsullardan biri sosial mühəndislikdir. Onlar müxtəlif bəhanələrlə istifadəçiləri aldadaraq SMS vasitəsilə göndərilən altırəqəmli təsdiqləmə kodunu əldə etməyə çalışırlar.

Məsələn, vətəndaşa tanıdığı şəxsin hesabından mesaj göndərilə bilər və guya səhvən onun nömrəsinə gələn kodu paylaşması xahiş oluna bilər. Bəzən isə özlərini WhatsApp əməkdaşı, texniki dəstək nümayəndəsi və ya digər rəsmi şəxslər kimi təqdim edirlər.

İstifadəçi təsdiqləmə kodunu qarşı tərəfə göndərdiyi halda, həmin şəxs hesabı öz cihazında aktivləşdirə və istifadəçinin hesabına giriş əldə edə bilər.

Digər təhlükəli üsul isə saxta keçidlər vasitəsilə istifadəçiləri aldatmaq və WhatsApp hesabını əlavə cihazla əlaqələndirməyə razılıq vermələrini təmin etməkdir.

– Bəzi istifadəçilər heç bir kod paylaşmadıqları halda da hesablarına giriş cəhdləri barədə bildiriş aldıqlarını deyirlər. Bu halda nə etməlidirlər?

– Belə vəziyyətdə ilk növbədə bildirişin məzmununa diqqət yetirmək lazımdır. Əgər sizə təsdiqləmə kodu gəlibsə və bu əməliyyatı özünüz həyata keçirməmisinizsə, kodu heç kimə göndərməyin və heç bir şəxsə bildirməyin.

WhatsApp tətbiqində “Linked Devices” (Əlaqələndirilmiş cihazlar) bölməsinə daxil olaraq hesabınıza hansı cihazların qoşulduğunu yoxlayın. Tanımadığınız cihaz aşkar etdiyiniz halda həmin cihazdan dərhal çıxış edin.

Eyni zamanda iki mərhələli təsdiqləmə funksiyasını aktivləşdirmək vacibdir. Bu funksiya hesabın əlavə təhlükəsizlik PIN-i və ya mövcud təhlükəsizlik imkanları vasitəsilə qorunmasına kömək edir.

– İki mərhələli təsdiqləmə nədir və istifadəçilər bunu necə aktivləşdirə bilərlər?

– İki mərhələli təsdiqləmə WhatsApp hesabının qorunması üçün nəzərdə tutulmuş əlavə təhlükəsizlik mexanizmidir. Bu funksiya aktiv olduqda hesabın yenidən qeydiyyata alınması zamanı SMS kodundan əlavə, istifadəçinin müəyyən etdiyi təhlükəsizlik məlumatı da tələb oluna bilər.

Bunun üçün WhatsApp tətbiqində “Settings” (Parametrlər), daha sonra “Account” (Hesab) və “Two-step verification” (İki mərhələli təsdiqləmə) bölməsinə daxil olmaq lazımdır.

İstifadəçilərə həmçinin hesablarında təqdim olunan əlavə təhlükəsizlik imkanlarını nəzərdən keçirməyi tövsiyə edirəm.

– Kiberdələduzlar WhatsApp hesabını ələ keçirdikdən sonra hansı məqsədlər üçün istifadə edə bilərlər?

– Əsas məqsədlərdən biri maliyyə dələduzluğudur. Hesaba nəzarəti ələ keçirən şəxslər həmin hesabın sahibinin adından onun yaxınlarına, dostlarına və işgüzar əlaqələrinə mesajlar göndərə bilərlər.

Məsələn, təcili pula ehtiyac olduğunu bildirərək borc istəyə, bank kartı məlumatlarını əldə etməyə və ya müxtəlif ödənişlər etməyi xahiş edə bilərlər.

Burada ən təhlükəli məqam ondan ibarətdir ki, mesaj tanıdığınız şəxsin öz nömrəsindən gəlir. Buna görə də insanlar bəzən qarşı tərəfin həqiqətən həmin şəxs olduğunu yoxlamadan pul göndərirlər.

Belə bir mesaj aldıqda, xüsusilə pul və ya şəxsi məlumat tələb olunursa, həmin şəxslə başqa əlaqə vasitəsi ilə danışaraq məlumatı dəqiqləşdirmək lazımdır.

– Əgər istifadəçinin WhatsApp hesabı artıq oğurlanıbsa, onu geri qaytarmaq mümkündürmü?

– Bəli, əksər hallarda hesabı geri qaytarmaq mümkündür. İstifadəçi öz telefon nömrəsi ilə WhatsApp-a yenidən daxil olmalı və SMS və ya telefon zəngi vasitəsilə göndərilən altırəqəmli təsdiqləmə kodunu daxil etməlidir.

Bu əməliyyat uğurla tamamlandıqda digər cihazlarda açıq olan WhatsApp sessiyaları avtomatik bağlanır. Əgər əlavə iki mərhələli təsdiqləmə PIN-i tələb olunarsa və istifadəçi həmin PIN-i bilmirsə, hesabın bərpası üçün müəyyən gözləmə müddəti yarana bilər.

Hesabını geri qaytaran şəxs yaxınlarını da məlumatlandırmalıdır. Çünki kiberdələduzlar hesabdan istifadə edərək həmin şəxsin adından pul istəyə və digər dələduzluq əməlləri törədə bilərlər.

– Sonda WhatsApp istifadəçilərinə əsas tövsiyəniz nə olardı?

– Ən vacib məqam odur ki, heç bir halda WhatsApp təsdiqləmə kodunuzu, təhlükəsizlik PIN-inizi və digər məxfi məlumatlarınızı başqa şəxslərlə paylaşmayın.

Tanımadığınız şəxslərdən gələn keçidlərə daxil olmayın, şübhəli faylları açmayın və hesabınıza qoşulmuş cihazları mütəmadi yoxlayın.

Həmçinin yadda saxlamaq lazımdır ki, kiberdələduzlar çox vaxt texniki boşluqlardan daha çox insanların etibarından və diqqətsizliyindən istifadə edirlər. Buna görə də rəqəmsal təhlükəsizlik hər bir istifadəçinin şəxsi məsuliyyətidir.