Filosof Zaza Şatirişvili totalitarizm mövzusunda növbəti geniş məqaləsini yayıb

Filosof Zaza Şatirişvili növbəti geniş yazısında Corc Oruellin “1984” və Oldos Hakslinin “Cəsur yeni dünya” əsərlərini təhlil edərək totalitar cəmiyyətlərdə insanlara nəzarət mexanizmlərindən bəhs edib.

InterPress.ge xəbər verir ki, Şatirişvili yazısına Corc Oruellin “1984” romanında təsvir olunan “Müharibə sülhdür, köləlik azadlıqdır, cəhalət gücdür” şüarı ilə başlayıb. Filosof bu şüarı romanda “Okeaniya” adlı totalitar dövlətin hökuməti və hakim partiyası tərəfindən cəmiyyətin idarə olunmasında istifadə edilən “ikifikirlilik” prinsipinin ifadəsi kimi təqdim edib.

Şatirişvilinin sözlərinə görə, bu prinsip insanları ilk baxışdan bir-birinə zidd görünən iki məlumata eyni vaxtda inanmağa məcbur edir və onlarda heç bir şübhə yaratmır. O qeyd edir ki, belə bir mühitin yaradılması üçün daimi təbliğat və keçmişin hər gün yenidən yazılması kimi mexanizmlərdən istifadə olunur.

Filosof yazır ki, “Okeaniya”da “fikir polisi” insanları yanlış düşüncələrə görə və ya dövlətin həqiqət kimi təqdim etdiyi narrativə dair ən kiçik şübhəyə görə belə cəzalandırır. Nəticədə hakim partiya vətəndaşların həyatının bütün sahələrinə tam nəzarət edir və bu yolla mütləq hakimiyyətini qoruyub saxlayır.

Şatirişvili Oldos Hakslinin “Cəsur yeni dünya” romanına da toxunaraq orada təsvir olunan totalitar cəmiyyətin xüsusiyyətlərini nəzərdən keçirib. Onun qeyd etdiyinə görə, romanda insanlar inkubatorlarda dünyaya gəlir və doğulduqları andan müəyyən kastalara aid edilirlər.

Filosofun yazısında bildirilir ki, əsərdə emosiyalar, monoqam münasibətlər və ailə qurmaq düşüncəsi qadağan olunur. Sevgi köhnəlmiş bir hadisə, hətta gerilik əlaməti kimi qəbul edilir və insanın cəmiyyətdən kənarlaşdırılmasına səbəb olur.

Şatirişvili qeyd edir ki, belə bir dünyada elm və texnologiyalar tam nəzarət vasitələrinə çevrilir. Əsas dəyər daimi əyləncə və səthi həzz almaq olur, fərdilik aradan qalxır, kədəri yox etmək və süni xoşbəxtlik illüziyası yaratmaq üçün isə dövlət tərəfindən qanuniləşdirilmiş narkotik vasitədən istifadə edilir.

Filosofun yazısında hər iki əsər totalitar idarəetmənin insanın düşüncəsinə, duyğularına və şəxsi həyatına müdaxiləsini göstərən nümunələr kimi təqdim olunur.