2021-ci ildə ölkəyə idxal edilən benzinin miqdarı açıqlandı
2021-ci ildə ölkəyə ümumilikdə 1 453 707 litr benzin və dizel yanacağı idxal olunub ki, bu da 2020-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7,2% çoxdur.
InterPress.ge xəbər verir ki, bu barədə Milli Rəqabət Agentliyinin baxış üçün Milli Məclisə təqdim etdiyi 2021-ci il hesabatında qeyd olunub.
Həmin sənədə əsasən, ən çox yanacaq idxalı Türkmənistandan - 22,1%, Rusiya Federasiyasından - 19,2% və Rumıniyadan -18,2% olub.
“Benzin tipli yanacaqlardan ən çox tələb olunan adi markalı yanacaq olub, hansı ki benzinin -64% faizini təşkil edir, ümumi idxalda - 2015-ci ilin əvvəlinə 34,9%, pərakəndə bazar səviyyəsində təxminən 960 yanacaqdoldurma məntəqəsi, 2018-ci ildə - 1190, 2019-cu ildə - 1210, 2020-ci ildə - 1216, 2021-ci ildə isə 1232 yanacaqdoldurma məntəqəsi olub. Yanacaqdoldurma məntəqələrinin kəmiyyətcə artması, əsasən bazara yeni iqtisadi agentlərin daxil olması və ümumiyyətlə, kiçik şəbəkə seqmentinin aktivləşməsi ilə bağlıdır ki, bu da öz növbəsində pərakəndə bazarın satış səviyyəsinin ümumi pay bölgüsündə əks olunub. Müqayisə üçün qeyd edək ki, sözügedən seqmentin ümumi payı 2018-ci ildə 39,6%, 2019-cu ildə 39,9%, 2020-ci ildə 43,5%, 2021-ci ildə isə 41,2% təşkil edib. 2021-ci ildə pərakəndə satış bazarında 5 ən böyük şirkətin tərkibinin dəyişməsi də vacibdir ki, bu da rəqabət mühitinin qiymətləndirilməsi baxımından müsbət amildir”, - deyə hesabatda qeyd olunub.
Həmin sənədə əsasən, bazarın pərakəndə satış səviyyəsində ən böyük iqtisadi agent Ltd “Rompetrol Gürcüstandır”.
“3 ən böyük şirkətin payı 45% təşkil edir, ona görə də bazar payları baxımından qrup üstünlüyü şərti yerinə yetirilmir. Pərakəndə satış qiymətinə təsir edən amillərin təhlili prosesində PLATTS - in qiymətinin dəyişməsi, faktiki idxal olunan motor yanacağının dəyəri və larinin məzənnəsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. 2021-ci ilin iyun ayından etibarən milli valyuta ABŞ dollarına nisbətdə az və ya çox dərəcədə sabit qaldı, baxmayaraq ki, bu, PLATTS - in artan qiymətini tam kompensasiya etmək üçün kifayət etmədi.
2013-cü ildən etibarən benzin və dizel yanacağının idxalında, eləcə də topdan və pərakəndə satışda fəaliyyət göstərən təsərrüfat subyektlərinin sayı artmış, bazarın təmərküzləşməsi indeksi azalmışdır ki, bu da rəqabət mühitinin yaxşılaşmasının göstəricisidir; Bazar idxalı səviyyəsində qrupun dominant mövqeyinin mövcud olması üçün zəruri şərtlərdən biri bazar payları şəklindədir; Pərakəndə bazarda fəaliyyət göstərən beş əsas iqtisadi agentin ümumi payı, 2021-ci ilə görə, 58,8%, digər şirkətlərin ümumi payı isə 41,2% diapazonundadır. 2015-ci ilin əvvəlinə pərakəndə satış bazarında 960-a yaxın, 2019-cu ildə 1210, 2020-ci ildə 1216, 2021-ci ildə isə 1232 yanacaqdoldurma məntəqəsi fəaliyyət göstərib; 2021-ci ildə bazarda fəaliyyət göstərən 5 ən böyük şirkətin tərkibində dəyişiklik olacaq. “Beşlik”ə yeni şirkətin daxil olması bazarda rəqabət mühitinin qiymətləndirilməsi baxımından müsbət haldır; 2021-ci il PLATTS - in qiymət artımı dinamikası ilə yadda qaldı. GEL-in məzənnəsi ilin ikinci yarısından möhkəmlənir, lakin bu, beynəlxalq bazarda yanacağın bahalaşmasını tam kompensasiya etmək üçün kifayət etməyib”, - deyə hesabatda qeyd olunub.
Gürcüstanın Milli Rəqabət Agentliyi bazar iqtisadi agentlərini və sənaye assosiasiyalarını bu bəyanatların beynəlxalq bazarda cari proseslərə əsaslanıb-əsaslanmamasından asılı olmayaraq, yanacağın gələcək qiymətləri ilə bağlı bəyanatlar verməkdən çəkinməyə çağırır.
“Son vaxtlar sənaye assosiasiyalarının və bazarda fəaliyyət göstərən bir sıra iqtisadi agentlərin yanacağın gələcək qiymətlərində gözlənilən dəyişikliklərlə bağlı bəyanatları daha çox yayılıb. İqtisadi agentlərin gələcək davranışları haqqında məlumatları ehtiva edən elanlar bazara əlavə şəffaflıq verir və müəyyən bir şirkətə/şirkətlərə rəqibin/rəqiblərin davranışını qabaqcadan görmək imkanı verə bilər. “Buna görə də, bu cür bəyanatlarla açıqlanan məlumatlar əlavə bazar şəffaflığı təşkil edir və həssas məlumatları ehtiva edə bilər və konkret faktiki hallar olduqda, Agentlik tərəfindən rəqabət qanunvericiliyinin mümkün pozulması riski kimi qiymətləndirilə bilər”, - deyə hesabatda yazılıb.
