Avropa Parlamenti: Gürcüstanın Aİ-nin xarici siyasəti ilə uyğunluğu 40 faizə düşüb
Avropa Parlamenti Gürcüstanla bağlı qəbul etdiyi hesabatda ölkənin Avropa İttifaqının xarici və təhlükəsizlik siyasəti ilə uyğunluq səviyyəsinin son bir ildə daha da azaldığını bildirib. Sənəddə qeyd olunur ki, bu göstəricinin aşağı düşməsi Gürcüstanın Avropa inteqrasiyası istiqamətində öhdəliklərinə dair suallar yaradır.
InterPress.ge xəbər verir ki, Avropa Parlamentinin qəbul etdiyi hesabatda Gürcüstanın Aİ-nin xarici siyasət bəyanatları və sanksiya qərarları ilə uyğunluq göstəricisinin 2024-cü ildəki 53 faizdən 2025-ci ildə 40 faizə endiyi vurğulanıb.
Sənəddə bildirilir ki, bu tendensiya Gürcüstan hakimiyyətinin Avropa inteqrasiyasına sadiqliyinin zəiflədiyini göstərir. Avropa Parlamenti xüsusilə Gürcüstanın Ukraynaya dəstək məqsədilə qəbul olunan beynəlxalq təşəbbüslərə və qətnamələrə sistemli şəkildə qoşulmamasından narazılığını ifadə edib.
Hesabatda qeyd olunur ki, Gürcüstan BMT Baş Assambleyası, BMT İnsan Hüquqları Şurası və Avropa Şurasında Ukraynanı dəstəkləyən bir sıra qətnamələrə qoşulmayıb. Bunun əvəzində ölkənin Rusiya ilə əlaqələri gücləndirdiyi və Kremlin narrativlərini dəstəklədiyi iddia olunur.
InterPress.ge xəbər verir ki, Avropa Parlamenti, həmçinin, Gürcüstanın Rusiya, Belarus və İrana qarşı tətbiq edilən Avropa İttifaqı sanksiyalarının böyük əksəriyyətinə hələ də qoşulmadığını qeyd edib.
Sənəddə Gürcüstan hakimiyyətinə çağırış edilərək ölkə ərazisinin və Gürcüstanda qeydiyyatdan keçmiş şirkətlərin Aİ sanksiyalarından yayınmaq üçün istifadə olunmasının qarşısını almaq məqsədilə nəzarət və gömrük mexanizmlərinin gücləndirilməsi tələb olunur.
Avropa Parlamenti hesab edir ki, hazırkı uyğunluq və icra səviyyəsi Avropa İttifaqına namizəd ölkə statusu daşıyan dövlət üçün yetərli deyil.
Hesabatda vurğulanır ki, Gürcüstanın Aİ sanksiyalarına tam uyğunlaşması, effektiv nəzarət mexanizmləri qurması və sanksiyalardan yayınma hallarının qarşısının alınması istiqamətində daha qətiyyətli addımlar atması vacibdir.
Sənəddə xəbərdarlıq edilir ki, Avropa İttifaqının xarici siyasəti və sanksiya rejimi ilə uyğunlaşma sahəsində davamlı geriləmə Gürcüstanın Aİ-yə üzvlük prosesinə birbaşa təsir göstərə bilər.
Avropa Parlamenti Aİ-ni və üzv dövlətləri Gürcüstanın sanksiya rejiminə əməl etməsini yaxından izləməyə çağırıb. Xüsusilə ikili təyinatlı məhsulların, neft ixracının və Rusiya və İranla əlaqəli maliyyə axınlarının monitorinqinin gücləndirilməsi tələb olunur.
InterPress.ge xəbər verir ki, hesabatda Rusiyanın Avropa İttifaqı sanksiyalarından yayınmasının qarşısını almaq üçün xüsusi monitorinq mexanizminin yaradılması təklif olunur. Avropa Parlamenti yüksək riskli ikili təyinatlı məhsulların və aviasiya komponentlərinin tranzit hərəkətinin izlənilməsi üçün xüsusi nəzarət sisteminin tətbiqini vacib hesab edir.
Sənəddə Gürcüstan hakimiyyətindən bu istiqamətdə tam əməkdaşlıq etməsi və müvafiq ticarət axınları barədə müntəzəm və şəffaf hesabatlar dərc etməsi tələb edilir.
Avropa Parlamenti Gürcüstanın limanları, neft emalı infrastrukturu və neft terminallarının Rusiya mənşəli neft məhsullarının yenidən ixracı və ya qarışdırılması yolu ilə beynəlxalq sanksiyalardan yayınmaq üçün istifadə oluna biləcəyi ilə bağlı narahatlığını da ifadə edib.
Hesabatda Qara dəniz sahilində yerləşən Kulevi neft emalı zavodu ilə bağlı yayılan məlumatlara xüsusi diqqət yetirilir. Sənədə görə, Rusiyadan gətirilən xam neftin həmin müəssisəyə daşınması ilə bağlı iddialar ciddi araşdırılmalıdır.
Avropa Parlamenti Gürcüstan hakimiyyətini ölkə ərazisinin Rusiya əleyhinə tətbiq olunan Avropa sanksiyalarının pozulmasına xidmət etməməsini təmin etməyə çağırıb.
Sənəddə qeyd olunur ki, Kulevi neft terminalı Gürcüstan hakimiyyətinin və terminal operatorlarının Aİ sanksiyalarına əməl edəcəyi ilə bağlı öhdəlikləri nəzərə alınaraq Avropa İttifaqının Rusiyaya qarşı 20-ci sanksiyalar paketinə daxil edilməyib.
Bununla yanaşı, Avropa Parlamenti xəbərdarlıq edir ki, əgər bu öhdəliklər yerinə yetirilməzsə, gələcək sanksiya paketlərində Kulevi terminalının da sanksiyalar siyahısına daxil edilməsi məsələsi gündəmə gətirilə bilər.
Qeyd edək ki, Avropa Parlamenti Gürcüstanla bağlı hesabatı 436 lehinə və 145 əleyhinə səslə qəbul edib. Hesabat Avropa Komissiyasının Gürcüstan üzrə 2025-ci il hesabatı əsasında hazırlanıb.
