Parlament komissiyası: Gürcüstanın yanacaq bazarında əsas problem mənbələrin məhdud diversifikasiyasıdır
Gürcüstanda yanacaq qiymətlərini araşdıran parlamentin müvəqqəti komissiyası yekun hesabatında bildirib ki, ölkənin yanacaq sektorunda əsas struktur problem tədarük mənbələrinin məhdud diversifikasiyasıdır.
InterPress.ge xəbər verir ki, sənədə görə, 2025-ci ildə yanacaq idxalının böyük hissəsi Rusiya, Bolqarıstan, Rumıniya və Azərbaycandan həyata keçirilib ki, bu da bazarı geosiyasi, sanksiya və logistika risklərinə qarşı həssas edir.
Hesabatda qeyd olunur ki, Gürcüstanın yanacaq bazarı artan istehlak və yüksək idxaldan asılılıqla xarakterizə olunur. 2025-ci ildə ölkəyə 1,84 milyard litr benzin və dizel idxal edilib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 9,4% artım deməkdir. Eyni zamanda, bazarın 67,3%-i 5 iri şirkətin payına düşüb və bu da orta səviyyəli konsentrasiyaya işarə edir.
Komissiyanın qənaətinə görə, yanacaq qiymətlərinə əsas təsir göstərən amillər beynəlxalq neft qiymətləri, valyuta məzənnəsi və logistika xərcləridir. 2026-cı ilin mart-aprel aylarında Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda Gürcüstanda yanacaq qiymətlərində əhəmiyyətli artım qeydə alınıb. Belə ki, benzin qiymətləri 10,8–14,4%, dizel isə 20,1–23,8% bahalaşıb.
Sənəddə vurğulanır ki, Gürcüstanda aksiz vergisi Avropa ölkələri ilə müqayisədə daha aşağıdır və bu səbəbdən onun azaldılması qiymətlərin uzunmüddətli ucuzlaşmasına ciddi təsir göstərmir. Əksinə, qiymətlərə daha çox təsir edən amillər xarici şoklar, idxal mənbələrinin konsentrasiyası, logistika və ehtiyatların idarə olunmasıdır.
Komissiya yanacaq bazarının sabitləşdirilməsi üçün bir sıra tövsiyələr irəli sürüb. Bunlara strateji ehtiyatların idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi, idxal mənbələrinin diversifikasiyası, logistika zəncirinin optimallaşdırılması və özünəxidmət modellərinin mərhələli tətbiqi daxildir.
Hesabatda qeyd olunur ki, Gürcüstanda yanacaq qiymətlərinin sabitliyi daha çox rəqabətin artırılması, tədarük təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və bazarın şəffaflığının təmin edilməsi ilə mümkündür, inzibati qiymət tənzimləməsi isə effektiv mexanizm hesab edilmir.
