Parlament qrantlar və siyasi fəaliyyətlə bağlı qanunvericiliyi sərtləşdirən dəyişiklikləri üçüncü oxunuşda qəbul edib
Qrantların alınması, siyasi fəaliyyət və siyasi aktivliklə bağlı qaydaları daha da sərtləşdirən qanunvericilik dəyişiklikləri paketi Gürcüstan parlamenti tərəfindən üçüncü oxunuşda qəbul edilib.
InterPress.ge xəbər verir ki, səsvermənin nəticələrinə görə, qanun layihəsini 78 deputat dəstəkləyib, 9 deputat isə əleyhinə səs verib. Dəyişikliklər “Qrantlar haqqında” qanuna, Cinayət Məcəlləsinə, İnzibati Prosessual Məcəlləyə, İnzibati Xətalar Məcəlləsinə, “Vətəndaşların siyasi birlikləri haqqında” qanuna və “Dövlət Audit Xidməti haqqında” qanuna edilib.
“Qrantlar haqqında” qanuna edilən dəyişikliklərə əsasən, qrant anlayışı genişləndirilir. Qanun layihəsinə görə, qrant dedikdə pul və ya natural formada verilən vəsait nəzərdə tutulur ki, bu vəsait Gürcüstan hökumətinə, dövlət qurumlarına və ya cəmiyyətin hər hansı hissəsinə təsir göstərmək məqsədi daşıyan, ölkənin daxili və ya xarici siyasətinin formalaşdırılması, həyata keçirilməsi və ya dəyişdirilməsinə yönələn fəaliyyətlər üçün istifadə oluna bilər. Həmçinin belə vəsaitlər xarici dövlətin hakimiyyətinin və ya xarici siyasi partiyanın siyasi və ya ictimai maraqlarından irəli gələn fəaliyyətlər üçün də istifadə oluna bilər.
Qanuna əsasən, qrant alan subyektlər siyahısına fəaliyyəti əsasən Gürcüstanla bağlı məsələləri əhatə edən digər dövlətlərin hüquqi şəxsləri də daxil edilir. Xaricdə qeydiyyatdan keçmiş hüquqi şəxslər qrant almadan əvvəl Gürcüstan hökumətindən müvafiq razılıq almalı olacaqlar. Əgər Gürcüstanda filialı, nümayəndəliyi və ya bölməsi olan xarici hüquqi şəxs bu razılıq olmadan qrant qəbul edərsə, bu məsuliyyətə səbəb olacaq.
Qanun layihəsinə görə, qanun qüvvəyə minənədək qrant almış şəxslərə hökumətə müraciət etmək üçün bir ay vaxt veriləcək. Hökumət isə müraciətə bir ay ərzində cavab verərək razılıq və ya imtina qərarı bildirməlidir.
Cinayət Məcəlləsinə edilən dəyişikliklərə əsasən, “Qrantlar haqqında” qanunla müəyyən edilmiş qaydaların pozulmasına görə cinayət məsuliyyəti tətbiq ediləcək. Bu pozuntuya görə cərimə, 300–500 saat ictimai işlər və ya 6 ilədək azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutulur.
Həmçinin Cinayət Məcəlləsinin 194-cü maddəsinə ağırlaşdırıcı hal əlavə edilir. Belə ki, Gürcüstanın siyasi məsələləri ilə bağlı fəaliyyət məqsədilə pul vəsaitlərinin yuyulması 9 ildən 12 ilədək azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırılacaq.
Qanun layihəsinə görə, “Vətəndaşların siyasi birlikləri haqqında” qanunun pozulmasına görə siyasi partiyanın rəhbər şəxsləri də cinayət məsuliyyəti daşıyacaqlar. Xüsusilə, xarici maliyyə vəsaiti qəbul edən partiya rəhbərlərinə qarşı cərimə, 300–500 saat ictimai iş və ya 6 ilədək azadlıqdan məhrumetmə cəzası tətbiq oluna bilər.
Dəyişikliklərə əsasən, xarici lobbiçilik fəaliyyəti də cinayət məsuliyyəti yaradan əməl kimi müəyyən edilir. Gürcüstanla bağlı siyasi fəaliyyət həyata keçirmək üçün digər dövlətin vətəndaşına və ya hüquqi şəxsə pul, qiymətli kağızlar və ya digər maddi üstünlüklərin verilməsi cərimə, 300–500 saat ictimai iş və ya 6 ilədək azadlıqdan məhrumetmə ilə nəticələnə bilər.
Cinayət Məcəlləsinə yeni norma da əlavə edilib. Buna əsasən, konstitusiya quruluşunun və ya konstitusiya orqanlarının legitimliyinin inkar edilməsi motivi ilə törədilən cinayətlər cəza təyin edilərkən ağırlaşdırıcı hal hesab olunacaq. Bu halda azadlıqdan məhrumetmə cəzasının müddəti müvafiq maddədə nəzərdə tutulan minimum cəzadan ən azı bir il artıq olmalıdır.
Bundan əlavə, Cinayət Məcəlləsinə “Konstitusiya quruluşuna qarşı ekstremizm” adlı yeni 316¹ maddə əlavə edilib. Bu maddə Gürcüstan vətəndaşının və ya Gürcüstanda statusu olan vətəndaşlığı olmayan şəxsin qanunvericiliyin kütləvi şəkildə pozulmasına, hakimiyyət orqanlarına kütləvi itaətsizliyə və ya alternativ hakimiyyət strukturlarının yaradılmasına sistematik şəkildə çağırış etməsini, eləcə də konstitusiya quruluşunun və ya konstitusiya orqanlarının legitimliyinin inkarı ilə bağlı ictimai təsəvvür yaratmağa yönələn digər sistematik hərəkətləri cinayət məsuliyyəti kimi nəzərdə tutur.
Belə əməllər cərimə, 400–600 saat ictimai iş və ya 3 ilədək azadlıqdan məhrumetmə ilə cəzalandırıla bilər. Hüquqi şəxslər üçün isə cərimə və ya ləğv edilmə ilə yanaşı cərimə nəzərdə tutulur.
Dəyişikliklər sahibkarlıq subyektlərinin ictimai siyasi fəaliyyətinə də aiddir. Əgər sahibkarlıq subyekti əsas fəaliyyət istiqaməti ilə bağlı olmayan siyasi aktivlik göstərərsə, bu halda 20 000 lari məbləğində inzibati cərimə tətbiq ediləcək. Təkrar hal baş verərsə, artıq cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulacaq.
“Vətəndaşların siyasi birlikləri haqqında” qanuna edilən dəyişikliklərə əsasən, siyasi partiyaya üzvlüklə bağlı yeni məhdudiyyətlər müəyyən edilir. Belə ki, illik gəlirinin 20 faizindən çoxunu xarici mənbələrdən əldə edən təşkilatda əmək müqaviləsi ilə çalışan şəxslərə 8 il müddətinə siyasi partiyaya üzv olmaq qadağan ediləcək.
Bundan başqa, “elan edilmiş seçki məqsədi olan” termini “elan edilmiş partiya-siyasi məqsədi olan” termini ilə əvəz olunur və onun məzmunu genişləndirilir. Siyasi partiyalar üçün nəzərdə tutulmuş bütün məhdudiyyətlər artıq “elan edilmiş partiya-siyasi məqsədi olan” subyektlərə də şamil ediləcək. Xarici maliyyə vəsaiti qəbul edilməsi halında həmin subyektlərin və siyasi partiya rəhbərlərinin cinayət məsuliyyəti müəyyən edilir.
Qeyd edək ki, qanunvericilik dəyişiklikləri paketi parlamentdə “Gürcü Arzusu” fraksiyası tərəfindən hazırlanıb.
