EBRD: 2025-2026-cı illərdə Cənubi Qafqazda ən yüksək iqtisadi artım Gürcüstanda gözlənilir
"Cənubi Qafqaz regionunda ən yaxşı iqtisadi artım göstəricisi Gürcüstana məxsus olacaq."
InterPress.ge xəbər verir ki, bu barədə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının (EBRD) 2025-2026-cı illər üçün yenilənmiş hesabatında qeyd olunub.
Bankın hesabatında qeyd olunur ki, Şərqi Avropa və Qafqaz regionunda (Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Moldova və Ukrayna) bu il ÜDM-in ən yüksək artımı – 7%-ə qədər – Gürcüstanda gözlənilir. Bu, may ayında verilən əvvəlki proqnozdan 1 faiz bəndi yüksəkdir (mayda 6%-lik artım proqnozlaşdırılmışdı). 2026-cı ildə isə Gürcüstan iqtisadiyyatının 5%-ə qədər artacağı gözlənilir.
Bununla belə, ötən ilin (2024) və cari ilin ilk rübünün göstəriciləri ilə müqayisədə Gürcüstanın iqtisadi artım tempi zəifləyib. 2024-cü ildə artım 9.4%, 2025-ci ilin ilk rübündə isə 8.3% təşkil etmişdi. İkinci yerdə Ermənistan qərarlaşıb – 2025-ci ildə 5%, 2026-cı ildə isə 4.5%-lik artım proqnozlaşdırılır.
May ayından bəri ən ciddi azalma Azərbaycanda qeydə alınıb – artım proqnozu 1 faiz bəndi aşağı salınıb. Beləliklə, 2025-ci ildə ÜDM artımı 2%-ə, 2026-cı ildə isə 2.5%-ə qədər yüksələcək. Ukraynada azalma 0.8 faiz bəndi təşkil edib – bu il 2.5%-lik artım gözlənilir, lakin 2026-cı ildə göstəricinin 5%-ə qədər ikiqat artacağı proqnozlaşdırılır. Moldovada isə bu il artım cəmi 1.5% olacaq, 2026-cı ildə isə 3.8%-ə çatacaq.
Ümumilikdə, EBRD proqnozlaşdırır ki, Şərqi Avropa və Qafqaz regionunda ÜDM-in artımı bu il 3%-ə qədər yüksələcək. Bu isə may ayındakı proqnozdan 0.5 faiz bəndi aşağıdır. 2026-cı ildə isə artım göstəricisinin dəyişməyərək 4.4% səviyyəsində qalacağı gözlənilir.
Hesabatda həmçinin qonşu Türkiyə ilə bağlı da proqnoz verilib: 2025-ci ilin sonuna qədər Türkiyədə ÜDM 0.3 faiz bəndi artaraq 3.1%-ə, 2026-cı ildə isə 3.2%-ə çatacaq.
EBRD qeyd edir ki, ABŞ-da idxal tariflərinin orta göstəricisi 2024-cü ilin ilk yarısında 1.4%-dən 2025-ci ilin ilk yarısında 4%-ə yüksəlib. Eyni zamanda, Çinin qlobal istehsal malları ixracındakı payı 2024-cü ildə 25%-ə çatıb (2000-ci ildə bu göstərici 10%-dən az idi). Bu rəqəm ABŞ və Almaniyanın birlikdəki payını da geridə qoyur. Bankın qiymətləndirməsinə görə, Çin Şərqi Avropa ölkələri və Türkiyə üçün getdikcə daha güclü rəqibə çevrilir.
Ümumilikdə, EBRD proqramlarının həyata keçirildiyi ölkələrdə iqtisadiyyat bu il 3.1%-ə qədər artacaq (may proqnozu ilə müqayisədə 0.1 faiz bəndi yüksək). 2026-cı ildə isə iqtisadi artımın 3.3%-ə çatacağı gözlənilir ki, bu da əvvəlki proqnozdan 0.1 faiz bəndi aşağıdır.
Analitiklər qeyd edirlər ki, region ölkələrinin iqtisadiyyatları daimi geosiyasi gərginlik, ixrac bazarlarında Çinin artan rəqabəti və məhdud maliyyə imkanları səbəbindən təzyiq altında qalır.
