İrakli Kobaxidze: Orta Dəhliz geosiyasi parçalanmaları aşa bilən etibarlı tranzit marşrutu təklif edir
Şərqi Asiyanı Mərkəzi Asiya, Qafqaz və Türkiyə üzərindən Avropa ilə birləşdirən Orta Dəhliz müasir dünyada nadir üstünlük təqdim edir: geosiyasi parçalanmaları aşa bilən sabit və etibarlı tranzit marşrutu.
InterPress.ge xəbər verir ki, bu barədə Gürcüstanın baş naziri İrakli Kobaxidze 2026-cı il Dünya Hökumətləri Sammitində çıxışı zamanı bildirib.
Baş nazirin sözlərinə görə, ənənəvi marşrutların etibarlılığını itirdiyi bir dövrdə alternativ dəhlizlər zərurətə çevrilib. O vurğulayıb ki, əsas sual dəyişikliklərin baş verməsi deyil, bu transformasiyaya necə cavab verilməsidir və geosiyasi şoklara davamlı, eyni zamanda rifahı təmin edəcək qədər açıq ticarət sisteminin qurulmasıdır.
Kobaxidze qeyd edib ki, parçalanmış qlobal iqtisadiyyatda geosiyasi ayrılıqları körpüləyə bilən ölkələr xüsusilə dəyərli olur və qeyri-müəyyənlik şəraitində sabitliyin özü strateji aktivə çevrilir. Onun sözlərinə görə, dünya daha az deyil, daha dayanıqlı ticarətə ehtiyac duyur; izolyasiyaya yox, ağıllı diversifikasiyaya; tərəf seçməyə yox, etibarlı əlaqələndirici körpülərə ehtiyac var.
Baş nazir bildirib ki, bu reallıq Orta Dəhlizi sadəcə alternativ yox, qlobal ticarət üçün zəruri şərtə çevirir. O əlavə edib ki, bu gün dünya üzrə kommersiya marşrutları bazar iqtisadiyyatının “görünməz əli” ilə deyil, geosiyasətin açıq təsiri ilə dəyişir.
Kobaxidzenin sözlərinə görə, son illərdə Ukraynadakı müharibə Avropa ilə Asiya arasında daşımaları təmin edən şimal dəhlizlərinə ciddi zərbə vurub, onilliklər ərzində qurulan tədarük zəncirləri qısa müddətdə dağılıb, səmərəliliyi artırmağı planlaşdıran bizneslər isə gözlənilmədən sağ qalma rejiminə keçib. Eyni zamanda, Sakit okean regionunda böyük dövlətlər arasındakı gərginlik ticarət marşrutlarını getdikcə daha çox siyasiləşdirib; tariflər, sanksiyalar və strateji ayrılıqlar əvvəllər dinamik olan kommersiya əlaqələrini mürəkkəb geosiyasi qarşıdurmaya çevirib.
Baş nazir vurğulayıb ki, bu, əvvəl bildiyimiz iqtisadi qloballaşma deyil. Yeni mərhələdə coğrafiya yenidən əhəmiyyət qazanır, sabitlik rəqabət üstünlüyünə çevrilir və əlaqələri qorumaq diplomatik cazibədən çox, iqtisadi zərurət olur.
