კონტაქტიჩვენ შესახებ—
ბოლო:
არჩილ გორდულაძე: ნიკა გვარამიამ თავადვე აღიარა, რომ ევროკავშირმა საქართველოსთან მოლაპარაკებების პროცესი 2024 წლის ივნისში თავად შეაჩერა. აღნიშნული ადასტურებს იმას, რომ მთელი ამ ხნის განმავლობაში არაკონსტიტუციური პარტიების მიერ ნაწარმოები კამპანია სიცრუე იყომარნეულში ახალგაზრდა მამაკაცი დაჭრესისრაელის არჩევნების წინასწარი შედეგებით, ნეთანიაჰუს ბლოკი 57 მანდატს მოიპოვებსშალვა პაპუაშვილი - ჩვენ შეგვიძლია ავაშენოთ თანამედროვე სკოლები, გამოვიყენოთ საუკეთესო ტექნოლოგიები, მაგრამ საბოლოოდ განათლების ხარისხს განსაზღვრავს ის ადამიანი, რომელიც კლასში შედის - მასწავლებლის პროფესია სახელმწიფოს მშენებლობის ერთ-ერთი ყველაზე უშუალო ფორმაანიკა ჩერქეზიშვილი - „ლელო - ძლიერი საქართველო“ კატეგორიულად მოითხოვს სათამაშო ბიზნესის სამართლიან დაბეგვრას - სახელმწიფომ უნდა შეწყვიტოს ამ მასშტაბის ბიზნესისთვის ახალი შეღავათების შეთავაზებასაკონსტიტუციო სასამართლოში ხუთი ოპოზიციური პარტიის არაკონსტიტუციურად ცნობასთან დაკავშირებით სხდომა ხვალ, 11:00 საათიდან განახლდებამიხეილ სააკაშვილი - ახლა არავის გარიყვის დრო არ არის, 2024-ში რომ დაეჯერებინათ ჩემთვის და ერთი ცენტრით გავსულიყავით, ივანიშვილი აღარ იარსებებდაირაკლი კობახიძე - განათლებული და პატრიოტი მომავალი თაობების აღზრდაში მთავარი როლი სწორედ პედაგოგებს აკისრიათ, ამიტომ, მასწავლებლის პროფესიის პრესტიჟის ამაღლება უმნიშვნელოვანესი საზოგადოებრივი და სახელმწიფოებრივი ამოცანააარჩილ გორდულაძე: ნიკა გვარამიამ თავადვე აღიარა, რომ ევროკავშირმა საქართველოსთან მოლაპარაკებების პროცესი 2024 წლის ივნისში თავად შეაჩერა. აღნიშნული ადასტურებს იმას, რომ მთელი ამ ხნის განმავლობაში არაკონსტიტუციური პარტიების მიერ ნაწარმოები კამპანია სიცრუე იყომარნეულში ახალგაზრდა მამაკაცი დაჭრესისრაელის არჩევნების წინასწარი შედეგებით, ნეთანიაჰუს ბლოკი 57 მანდატს მოიპოვებსშალვა პაპუაშვილი - ჩვენ შეგვიძლია ავაშენოთ თანამედროვე სკოლები, გამოვიყენოთ საუკეთესო ტექნოლოგიები, მაგრამ საბოლოოდ განათლების ხარისხს განსაზღვრავს ის ადამიანი, რომელიც კლასში შედის - მასწავლებლის პროფესია სახელმწიფოს მშენებლობის ერთ-ერთი ყველაზე უშუალო ფორმაანიკა ჩერქეზიშვილი - „ლელო - ძლიერი საქართველო“ კატეგორიულად მოითხოვს სათამაშო ბიზნესის სამართლიან დაბეგვრას - სახელმწიფომ უნდა შეწყვიტოს ამ მასშტაბის ბიზნესისთვის ახალი შეღავათების შეთავაზებასაკონსტიტუციო სასამართლოში ხუთი ოპოზიციური პარტიის არაკონსტიტუციურად ცნობასთან დაკავშირებით სხდომა ხვალ, 11:00 საათიდან განახლდებამიხეილ სააკაშვილი - ახლა არავის გარიყვის დრო არ არის, 2024-ში რომ დაეჯერებინათ ჩემთვის და ერთი ცენტრით გავსულიყავით, ივანიშვილი აღარ იარსებებდაირაკლი კობახიძე - განათლებული და პატრიოტი მომავალი თაობების აღზრდაში მთავარი როლი სწორედ პედაგოგებს აკისრიათ, ამიტომ, მასწავლებლის პროფესიის პრესტიჟის ამაღლება უმნიშვნელოვანესი საზოგადოებრივი და სახელმწიფოებრივი ამოცანაა
TVლაივი

შუშა როგორც ყარაბაღის სახანოსა და ქალაქის განაშენიანების კულტურის  ტოლუპოვარი ნიმუში

121
შუშა როგორც ყარაბაღის სახანოსა და ქალაქის განაშენიანების კულტურის  ტოლუპოვარი ნიმუში
მოსასმენად დააჭირეთ

შუშას ციხე მრავალი წლის მანძილზე აზერბაიჯანის ყარაბაღის სახანოს დედაქალაქი იყო . ყარაბაღის სახანოს დაფუძნება და ქალაქი შუშას მის დედაქალაქად ქცევა ფანაჰალი ხანის ( 1748-1763) სახელთანაა დაკავშირებული . ყარაბაღის ხანი…

შუშას ციხე მრავალი წლის მანძილზე აზერბაიჯანის ყარაბაღის სახანოს დედაქალაქი იყო. ყარაბაღის სახანოს დაფუძნება და ქალაქი შუშას მის დედაქალაქად ქცევა ფანაჰალი ხანის (1748-1763) სახელთანაა დაკავშირებული. ყარაბაღის ხანი -  ფანაჰალი ხანი ჯუანშერების ტომის სოფელ სარიჯანლიდან იყო. ეს აზერბაიჯანული ტომი ყარაბაღის უძველესი მოსახლე იყო და დიდი ხნის მანძილზე ამ მხარის სოციალურ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა. შუშას ციხის ისტორია 1751-1752 წლიდან ითვლება.  ისტორიული წყაროების მიხედვით მისი აშენება მაღალ, სალ კლდეზე დაიწყეს და 1756-1757 წლებში დაასრულეს. ყარაბაღის მმართველმა ფანაჰალი ხანმა შუშა დედაქალაქად გამოაცხადა და გაამაგრა, ციხე-ქალაქად გადააქცია. ქალაქი ერთ ხანს ფანაჰალი ხანის საპატივსაცემოდ „ფანაჰაბად“-ად, შემდეგ კი „ციხექალაქ შუშად“ და ბოლოს, „შუშად“ იწოდა.

XVIII საუკუნის მეორე ნახევრიდან მოყოლებული ქალაქის მოსახლეობამ სწრაფად იმატა და შუშა აზერბაიჯანის მნიშვნელოვანი, სტრატეგიული ქალაქთაგანი გახდა. ჯერ კიდევ ფანაჰალი ხანის დროს ქალაქში დიდი სამშენებლო სამუშაოები წარიმართა და შემდეგ, იბრაჰიმხალილ ხანის (1763-1806) დროს ყარაბაღის სახანო უფრო მეტად მოძლიერდა. სახანოს ტერიტორიაზე ასკერანის, აღოღლანის ციხეების, შუშის გალავნის კედლების მსგავსი და ა.შ. საყურადღებო სტრატეგიული მნიშვნელობის ციხესიმაგრეები აშენდა. ქალაქი უმცირეს ხანაში საკმაოდ გაფართოვდა და ყურადღებას თავისი ბუნებრივი სილამაზით, მაღალი შენობებითა და ციხის შთამბეჭდავი კედლებით იქცევდა.

შუშა აზერბაიჯანის უძველესი ისტორიის მქონე ქალაქის კულტურის იშვიათი და განუმეორებელი მარგალიტთაგან ერთ-ერთია. ქალაქში 17 უბანი იყო და თითოეულ მათგანს მეჩეთი, წყარო და აბანო გააჩნდა. შუშაში “ბაზარბაშიდან” მოყოლებული „შეითანბაზრამდე“ დახურული სავაჭრო ცენტრი იყო, რომელიც ამავდროულად ქალაქის მთავარ ქუჩას წარმოადგენდა და „რასთაბაზარი“ ერქვა.  გამომდინარე იქიდან, რომ “რასთაბაზარის“ ჩამომწკრივებული და ერთმანეთზე ტყვიით დამაგრებული სვეტებისაგან, თაღებისაგან შემდგარი და გალერეის მსგავსი ტროტუარები თავით-ბოლომდე გადახურული იყო, ყველა სეზონზე მშრალი და სუფთა რჩებოდა.  შუა ქუჩაში სატრანსპორტო საშუალებები მოძრაობდა. შუა საუკუნეების აღმოსავლური სტილით აშენებული ეს ბაზარი, ქალაქს განსაკუთრებულ პეწს სძენდა. შუშას სავაჭრო ცენტრის გასხვავებული შესახედაობა მისივე მაგისტრალთან შერწყმული საბაზრო მოედნით სრულდებოდა. ქალაქის „მოედნად“  წოდებული ძირითადი მოედანი, „რასთაბაზარის“ ქუჩის გასწვრივ აშენებული სალოცავ და სავაჭრო დანიშნულების შენობებისაგან, ერთსართულიანი დუქნებისაგან, ორსართულიანი ქარვასლისაგან და წყვილმინარეთებიანი საპარასკევო მეჩეთისაგან შედგებოდა.  XX საუკუნის დასაწყისში ქალაქში 1464 დუქანი იყო აღრიცხული და ბაზართან ერთად მათი წლიური სავაჭრო ბრუნვა 6 მილიონ რუბლს აღწევდა.

XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში აზერბაიჯანის ისტორიული, კულტურული და სტრატეგიული ქალაქი შუშა, თავისი ხალიჩებით, აბრეშუმით, ნაჭრით და ფაიფურით მსოფლიო ბაზრებზე იყო გასული და ამით დიდი ცნობადობაც მოეხვეჭა. XVIII საუკუნის 80-იან წლებში ქალაქის გარშემო შთამბეჭდავი გალავნის შემორტყმა დაასრულეს. ამ პერიოდისთვის ქალაქში მრავალრიცხოვანი სახელოსნო უბნები შეიქმნა, ვაჭრობა სწრაფი ტემპებით განვითარდა. შუშელი ვაჭრები თავრიზთან, თეირანთან, ისპაანთან, სტამბოლთან, ბაღდადთან, სამარყანდთან, მოსკოვთან, ლაიპციგთან, ლონდონთან, მანჩესტერთან, მარსელთან და სხვა ქალაქებთან სავაჭრო კავშირებს ინარჩუნებდნენ. ქალაქში ვერცხლის მონეტები იჭრებოდა და მათ „ფანაჰაბადი“ ეწოდებოდათ.

აღსანიშნავია, რომ საისტორიო წყაროები  XVIII საუკუნის ბოლოსა და XIX საუკუნის დასაწყისში შუშაში უკვე მრავალრიცხოვანი მანუფაქტურებისა და 2 ათასზე მეტი ხელოსნის საქმიანობის შესახებ იტყობინებიან.  1809 წლის ინფორმაციის მიხედვით, შუშაში იმდროისთვის შუშაში 1500 საქსოვი დაზგა ფუნქციონირებდა. ესეც სულ ცოტა 1500 მქსოველს ნიშნავს. XIX საუკუნის 60-იან წლებში შუშას წლიური სავაჭრო ძალა 78 მილიონი რუბლი იყო. აქ აბრეშუმის დართვის ფაბრიკები ფუნქციონირებდნენ და სულ მცირე ხანში იმ დაწესებულებების წლიურმა ძალამ 117 მილიონ რუბლს მიაღწია.  

 

ელჩინ აჰმადოვი

აზერბაიჯანის პრეზიდენტთან არსებული სახელმწიფო მართვის აკადემიის

პროფესორი, პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორი

შეაფასეთ
სტატიის ავტორიInterPress

სიახლეები

არჩილ გორდულაძე: ნიკა გვარამიამ თავადვე აღიარა, რომ ევროკავშირმა საქართველოსთან მოლაპარაკებების პროცესი 2024 წლის ივნისში თავად შეაჩერა. აღნიშნული ადასტურებს იმას, რომ მთელი ამ ხნის განმავლობაში არაკონსტიტუციური პარტიების მიერ ნაწარმოები კამპანია სიცრუე იყომარნეულში ახალგაზრდა მამაკაცი დაჭრესისრაელის არჩევნების წინასწარი შედეგებით, ნეთანიაჰუს ბლოკი 57 მანდატს მოიპოვებსშალვა პაპუაშვილი - ჩვენ შეგვიძლია ავაშენოთ თანამედროვე სკოლები, გამოვიყენოთ საუკეთესო ტექნოლოგიები, მაგრამ საბოლოოდ განათლების ხარისხს განსაზღვრავს ის ადამიანი, რომელიც კლასში შედის - მასწავლებლის პროფესია სახელმწიფოს მშენებლობის ერთ-ერთი ყველაზე უშუალო ფორმაანიკა ჩერქეზიშვილი - „ლელო - ძლიერი საქართველო“ კატეგორიულად მოითხოვს სათამაშო ბიზნესის სამართლიან დაბეგვრას - სახელმწიფომ უნდა შეწყვიტოს ამ მასშტაბის ბიზნესისთვის ახალი შეღავათების შეთავაზებაყველა სიახლე →